Zorg - leren samenleven

Reactiebeleid: veilig groeien - positief reageren

Alle acties en afspraken die we in de Fonkel nemen, bundelen we in ons reactiebeleid (antipestbeleid). We kiezen bewust voor de naam ‘reactiebeleid’, omdat reageren veel meer omvat dan alleen pesten. Het woord ‘pesten’ legt de nadruk op het negatieve, terwijl we kinderen vooral willen leren hoe ze opbouwend en positief kunnen omgaan met elkaar. Zo verkleinen we de kans op pestgedrag.

Het reactiebeleid zorgt ervoor dat de Fonkel een veilige en warme plek is, waar ieder kind met plezier kan leren, spelen en groeien. We leren de kinderen stap voor stap hoe ze op een positieve manier kunnen reageren, ondersteund door heldere afspraken en positieve begeleiding. Samen – met ouders, kinderen en het voltallig team – maken we van de Fonkel een warme en respectvolle plek om te leren en te spelen.

We hanteren afspraken en acties op drie niveaus:

  • preventief: een veilige verbinding opbouwen
  • remediërend: in relatie met anderen gedragspatronen bijsturen
  • curatief: maatregelen om veiligheid en normen te garanderen

De volledige versie van ons reactiebeleid kan je hier nalezen.

We werken herstelgericht volgens de principes van ‘Nieuwe Autoriteit en Geweldloos Verzet’ van Haïm Omer.

Hierbij enkele sleutels die we toepassen:

waakzame zorg, escalatie vermijden, aanwezig zijn, netwerken (WE -verhaal), de relatie blijven versterken.

preventief

  • veel ruimte om te spelen: 3 speelplaatsen volgens de leeftijd van de kinderen (jongste kleuters - oudste kleuters en 1ste graad - 2de en 3de graad
  • inrichting speelplaatsen
  • vaste gezichten op speelplaats en in de rijen: vertrouwen creëren
  • gestructureerde speeltijdinvulling
  • ruim en doordacht aanbod van spelmateriaal in het fonkelhuisje en de garage
  • visueel voorgestelde speelplaatsafspraken:  groene, oranje en rode bol -  speelplaatsrooster per klas
  • dezelfde afspraken en aanbod gelden tijdens de speeltijd, maar ook tijdens de middagpauze en de voorschoolse en naschoolse opvang
  • kinderen verantwoordelijkheid geven
  • start schooljaar: speelplaatsafspraken met de hele groep overlopen per speelplaats

herstellend

  • Handvaten om conflicten op te lossen, visueel voorgesteld op de speelplaatsen met pictogrammen.
  • Indien nodig: individueel beloningssysteem om positief gedrag te bevorderen en negatief gedrag te verminderen.
  • Herstelgesprek bij ernstige conflicten, ouders informeren, indien nodig met een herstelblad.
  • Overleg leerkrachten, toezichters, zorgcoördinatoren en directie: we werken samen om het ongewenst gedrag om te buigen in positief gedrag. Maar ook om kinderen aan te moedigen.

We werken hier permanent aan het volledige schooljaar en verkiezen dit boven de Week tegen Pesten.

Inrichten speelplaatsen

Investering in nieuwe speeltoestellen & spelmateriaal

  • Kleuterspeeltuin: verwijderen oude speeltoestellen - bouw apenparcours en klimmuur
  • groene speelzone: spider , tribune, berg met glijbanen en loungebanken
  • kleuterspeelplaats: de ‘huizekes’, apenparcours, gekke auto ‘s, reuzemikado op boot
  • ontdektafels
  • buitenkeuken en timmerhoek voor de kleuters, houten hekken om deze speelruimte veilig af te sluiten.
  • Speelboxen: de speelboxen werden aangevuld met nieuw materiaal. Tollen, stelten, springtouwen, stoepkrijt, diabolo ‘s, kapla blokken, reuze jenga, …
  • Klasballen: elke klas is verantwoordelijk voor de eigen klasballen (voetballen, basketballen en volleyballen). Ze doen dit prima!

Planten bomen

We willen een groene school zijn. Samen met de kinderen hebben we nieuwe bomen geplant, zodat we bij warm weer kunnen genieten van schaduwrijke plekken.

Schilderwerken

Hinkelspelen, voetbalveld, basketbalveld … Op deze manier vermijden we discussies en creëren we extra spelprikkels.

We doen dit steeds in overleg met het kinderparlement, met de steun van de ouderraad

Op de dag van de jeugdbeweging leggen onze oudsten speelplaatsspelletjes uit aan de kleinsten.

Op elke speelplaats hebben we een bord met pictogrammen: 'ZO DOE IK HET NIET' & 'ZO DOE IK HET WEL'.

  • Als kinderen een conflict hebben leren ze zelf nadenken wat ze fout hebben gedaan.
  • Wat we nog belangrijker vinden: de kinderen leren nadenken hoe ze het kunnen oplossen. Zo ook, hoe ze het de volgende keer kunnen voorkomen om in conflict te komen.

Op deze manier hopen we de kinderen op te voeden zodat ze zelf conflicten kunnen voorkomen en oplossen.

Een woordje uitleg over het herstelblad:

We bieden STRUCTUUR ✋🏻door een duidelijke organisatie op de speelplaats en heldere afspraken. Zo weten de kinderen goed wat wel en niet kan. Daarnaast willen we hen ook STEUNEN 🫲🏻. Wanneer er een conflict ontstaat, leren we de kinderen hoe ze dit zelf kunnen oplossen. Ze kunnen hiervoor terecht bij de leerkracht, de zorgcoördinator of de directeur voor een gesprek.

Bij terugkerende of ernstige conflicten gebruiken we het HERSTELBLAD. Daarop noteren de kinderen zelf: “Wat heb ik fout gedaan?”, “Wat heeft de ander fout gedaan?”, “Wat heeft de groep fout gedaan?” en “Hoe zal ik dit oplossen?”. Het belangrijkste onderdeel is altijd de OPLOSSING: samen zoeken naar een goede, haalbare manier om verder te gaan.

Wanneer kinderen boos zijn, geven we hen eerst de tijd om tot rust te komen. We komen echter altijd terug op het conflict, zodat het ook écht opgelost raakt. Tot slot vinden we het belangrijk om jullie als ouders correct te informeren.

Via onderstaande link kunnen jullie het herstelblad inkijken.

Samen groeien met breinhelden @ de Fonkel

In De Fonkel willen we onze Fonkeltjes niet alleen leren lezen, schrijven en rekenen. We vinden het minstens even belangrijk dat ze zich goed in hun vel voelen, leren omgaan met emoties en leren samenwerken met anderen. Daarom zetten we op school bewust in op het versterken van de executieve functies – de functies in ons brein die ons helpen om na te denken over ons denken, ons gedrag te sturen en onze emoties te reguleren.

We maken deze functies zichtbaar via breinkrachten: een speelse en kindvriendelijke manier om onze Fonkeltjes te leren hoe ze kunnen groeien in zelfvertrouwen, weerbaarheid en verbondenheid.

Wat zijn breinkrachten?

Breinkrachten zijn als ‘spieren in je hoofd’ die je sterker kan maken door te oefenen. Onze Fonkeltjes leren zo:

stopkracht: eerst denken voor je doet of zegt,

gevoelskracht: je gevoelens herkennen, benoemen en er zorg voor dragen,

doorzetkracht: blijven proberen, ook als het moeilijk is,

• buigkracht: flexibel omgaan met veranderingen,

spiegelkracht: jezelf en anderen beter begrijpen.

Deze krachten helpen onze kinderen groeien tot sterke, veerkrachtige en bewuste kinderen.

Hoe doen we dat op school?

🟣 Maandopeningen

Tweemaandelijks openen we samen met alle kinderen het nieuwe thema van de maand. Een breinkracht staat centraal, en via een toneeltje, verhaal of lied maken we die kracht herkenbaar en levendig. Zo groeit het besef: “dit kunnen wij ook!”

🟢 Nestmomentjes

Op geregelde tijdstippen trekken klasgroepen naar de nestklas, een rustige en warme ruimte in onze school. Samen met de nestcoach beleven onze kinderen er een rustmoment vol yoga, meditatie, ademspelletjes of verhalen rond een breinkracht. Ze leren daar tot rust komen, luisteren naar hun hart en zorg dragen voor elkaar.

🟡 In het dagelijks klas- en schoolleven

Ook op de speelplaats en in de klas leven de breinkrachten verder. Leerkrachten gebruiken eenzelfde taal en moedigen onze kinderen aan om de krachten bewust in te zetten: bij conflicten, verdriet, spanning, samenwerken en leren. De nestwerking is verweven met onze aanpak van klas- en groepshouden.

Door dagelijks te werken aan deze breinkrachten, versterken we bij onze kinderen hun innerlijke kompas: ze leren bewust kiezen, omgaan met moeilijke gevoelens en leren sterker in het leven staan. Want in De Fonkel geloven we dat een Fonkeltje pas echt schittert als het zich goed voelt – vanbinnen én vanbuiten.

Wat kan je als ouder doen?

Ook thuis kan je de breinkrachten van je Fonkeltje helpen versterken. Een kleine tip of zin maakt vaak al een groot verschil:

🟣 Stopkracht

“Stop, hou ermee op met …”,

“Wacht eens even… Wat zou je eerst kunnen doen?”

Geef je kind even tijd om tot rust te komen voor je iets vraagt of bespreekt.

❤️ Gevoelskracht

“Wat voel je nu precies?”

Geef ruimte voor emoties en help bij het benoemen ervan, zonder meteen te willen oplossen.

💪 Doorzetkracht

“Je vond het moeilijk, maar je bent toch blijven proberen!”

Prijs de inspanning, niet enkel het resultaat.

🔄 Buigkracht

“Soms loopt het anders dan gepland. Wat kunnen we nu doen?”

Help bij het zoeken naar alternatieven als iets niet lukt.

🪞 Spiegelkracht

“Hoe denk je dat de ander zich voelde?”

Stimuleer inlevingsvermogen en zelfreflectie bij conflicten of gebeurtenissen.

Samen maken we het verschil.

Als school én als ouders helpen we onze Fonkeltjes groeien

tot veerkrachtige, warme mensen.

Nesten in de Fonkel

Wat is nesten nu precies?

Nesten is een methodiek die je op kind- klas- en schoolniveau kan toepassen. In het nesten zitten heel wat elementen verworven van de executieve functies, herstelgericht werken en geweldloos communiceren. Aan de hand van klas- en groepsmomenten in de nestklas of gewoon in de klas en op de speelplaats, wordt er gewerkt aan het herkennen en bewustzijn van je lichaam, je emoties. Kinderen leren anders communiceren en hun emoties reguleren. Dit zorgt uiteindelijk voor een positief klas- en schoolklimaat.

Met dank aan Trui Baes voor de prachtige nascholingen.

RUIMTE OM TE GROEIEN

In De Fonkel creëren we niet enkel cognitieve, maar ook emotionele leeromgevingen. Vanuit het nestconcept bieden we kinderen ruimte om te leren omgaan met gevoelens, impulsen en relaties. Door rust, structuur en keuze te integreren in de klaswerking, versterken we hun draagkracht én zelfvertrouwen. We begeleiden leerlingen stap voor stap van co-regulatie naar zelfregulatie.

MET VERTROUWEN & RESPECT

Nesten steunt op drie basisregels: respect voor jezelf, respect voor anderen en respect voor materiaal. Elk kind leert dat het keuzes heeft en dat elke keuze gevolgen heeft. We leren hen via verbindende communicatie en liefdevolle begrenzing dat gedrag kan veranderen, zonder dat hun waarde als persoon in vraag wordt gesteld.

SAMEN – VERSCHILLEND VAN ELKAAR

Via “nestplekken” op school – zoals een time-out-plek, een verdriethoek of een rusttentje – kunnen kinderen in alle veiligheid tot rust komen of hun gevoelens reguleren. Elk kind krijgt hierbij de ruimte om zichzelf te zijn én wordt ondersteund in het leren samenleven met anderen. We leren kinderen elkaar zien en steunen, met ieders eigenheid als uitgangspunt.

IN OPEN DIALOOG

Geweldloze communicatie vormt een rode draad in onze aanpak. Leerlingen leren hun gevoelens benoemen, hun behoeften onder woorden brengen en communiceren vanuit keuzevrijheid (hartjestaal of bliksemtaal). We gaan in dialoog met leerlingen en reiken handvaten aan om met conflicten, boosheid of verdriet om te gaan.

DE FONKEL DROOMT . . .

We dromen van veerkrachtige leerlingen die bewust met zichzelf en met anderen omgaan. Door in te zetten op ademkracht, yoga, rustmomenten en zelfreflectie, ontwikkelen kinderen een innerlijk kompas. Nesten is geen apart project, maar een manier van zijn, denken en begeleiden die diep verweven is met de visie van onze school.

Met dank aan CERA om de Fonkel financieel te steunen. Dankzij hun steun, kunnen we genieten van de rust en materialen in onze nestklas.